Amerikada bayramlar

 

                                Amerikada bayramlar

 

 

Birləşmiş Ştatlar öz ənənələrinə və xüsusi hallarına böyük əhəmiyyət verir. Hədiyyə alış-verişini və izdihamlı yeməkləri sevən Amerika xalqı milli bayramlarını birlikdə qeyd etməyə diqqət yetirir. Bu gün sizə Amerikanın bayramları və adət-ənənələri haqqında qısa məlumat verəcəyəm. Bir mədəniyyəti başa düşməyin ən yaxşı yollarından biri o ölkənin milli günlərini araşdırmaq və həmin günləri yerlilərlə keçirməkdir.

Amerikada təhsil almaq və ya işləmək imkanınız varsa, Amerika mədəniyyətini yaxından tanımağın vaxtıdır. Amerikada xüsusi günlər əsasən bazar ertəsi olur və bayramlarla əlaqədar bu bayramlara uzun həftə sonları deyilir [1, s. 268-278]. Bu özəl günlərə təsadüf edən brendlərində müxtəlif endirim kampaniyaları var. İndi Amerikanın bayramlarını və xüsusi günlərini qısaca nəzərdən keçirək.

Martin Luther King Günü. Amerikada yaşayan qaradərili vətəndaşların hüquqlarının müdafiəsinə qalxan və bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən Martin Lüter Kinqin xatirəsinə həsr olunmuş xüsusi bir gündür. Dövlət bayramı olan bu xüsusi gün hər il yanvarın üçüncü bazar ertəsi Martin Lüter Kinqin doğum tarixinə, 15 yanvara həsr olunur [2, s. 569-579.].

Vaşinqtonun Doğum Günü. Bu, ABŞ-ın ilk prezidenti Corc Vaşinqtonun xatirəsinə həsr olunmuş gündür. Hər il fevralın üçüncü bazar ertəsi qeyd olunur.

Xatirə günü. Amerika şəhidlərinin anım günü kimi qeyd olunan Xatirə Günü mayın son bazar ertəsi günüdür [].

Müstəqillik günü. Amerikanın müstəqilliyini qazandığı gün kimi tanınan 4 iyul bütün ölkədə böyük coşqu ilə qeyd olunur. Amerikanın ən mühüm bayramı olan Müstəqillik Günündə bütün ölkə tətil edir. Demək olar ki, bütün şəhərlərdə gözəl atəşfəşanlıq nümayişləri keçirilir. İyulun 4-də və həftə ərzində demək olar ki, bütün şirkətlər məhsullarını əlavə endirimlərlə sataraq bayramın bir hissəsinə çevrilirlər.

İşçi bayramı. Sentyabrın ilk bazar ertəsi qeyd olunan Əmək günü əmək bayramı kimi qeyd olunur.

Kolumb Günü. Amerika qitəsini kəşf edən Xristofor Kolumb 12 oktyabr 1492-ci ildə qitəyə endi. Bu tarixə görə qeyd olunan bu bayram hər il oktyabrın ikinci bazar ertəsi günüdür.

Veteranlar günü. Noyabrın on birində başa çatan Birinci Dünya Müharibəsinin xatirəsinə həsr olunmuş bir gündür. Bu gün hər il noyabrın 11-də müharibə veteranlarının xatirəsini yad etmək üçün qeyd olunur.

Şünkran günü. Adından da göründüyü kimi, sahib olduğu bütün nemətlərə şükür etmək fikrindən irəli gələn bu bayram noyabrın son cümə axşamı günü milli bayram kimi qeyd olunur. Bu bayram günü ailə ilədir, birlikdə yemək yeyir və Şükran Günü üçün xüsusi Amerika futbol oyununu izləyir. Şükranlıq bayramının ənənəvi yeməyi hinduşkadır [3, s. 383-400].

Milad günü. Hz. İsanın doğum günü olan 25 dekabrda qeyd olunan Milad həm də Amerika üçün çox mühüm bayram və bayram dövrüdür. Milad bayramında bütün evlər, küçələr və şəhər mərkəzləri parıldamaqlarla bəzədilib. Bu bayram adətən Yeni il ərəfəsinə qədər birləşdirilir. Amerikadakı məktəblər də semestr tətillərini bu dövrə gətirir. Miladda ailə yemək yeyir, şam ağacı bəzədilir və Milad günü səhər hədiyyələr verilir.

Halloven bayramı Seriallardan və filmlərdən tanıdığımız Halloven oktyabrın 31-də qeyd olunur. Bu bayram üçün xüsusi balqabaq formaları hazırlanır və bağlarda və ya evlərin içərisində bəzək kimi istifadə olunur. Bundan əlavə, kostyumlar hazırlanır, şənliklər keçirilir.

St. Patrik Günü. Amerikada bir çox ölkədən insanlar birlikdə yaşayırlar. İrlandiya üçün xüsusi, St. Patrick Günü martın 17-də İran paltarı geyinib İrlandiya pivəsi içməklə qeyd olunur. Bu gün bir çox yerlərdə şənliklər keçirilir, burada ətrafda çoxlu yaşıl paltarlar (corabdan papaqlara qədər) görəcəksiniz [4, s. 94-114].

Bahar bayramı. Amerikada məktəblər əsasən 3 semestrdən ibarətdir. Yaz semestrində mart və ya aprel aylarında məktəbdən məktəbə dəyişən bir həftəlik tətil var. Semestr olaraq bildiyimiz bu dövrdə tələbələr bəzən Bahar Tətilini dostları, bəzən də ailələri ilə qeyd edirlər. Bu dövrdə Amerikanın tətil bölgələrinə doğru bir hərəkət olduğunu görə bilərsiniz.

Yanvarın 1-i ABŞ-da hər il əsas partiyalarla qeyd olunan Yeni il günüdür. Bütün dünyada olduğu kimi burada da coşqu ilə qeyd olunur.

Sevgililər Günü. Sevgililər Günü kimi tanınan 14 fevral sevdiklərinizə gül, kart və şokolad alaraq sevgi və məhəbbət göstərmək günüdür. Bu özəl gün bütün dünyada yeni il kimi qeyd olunur.

Analar günü. Analar Günü ailənin və ya fərdin anasını, eləcə də analığı, analıq bağlarını və anaların cəmiyyətdəki təsirini şərəfləndirən bir bayramdır. Dünyanın bir çox yerində müxtəlif günlərdə, daha çox mart və ya may aylarında qeyd olunur. Bu, Atalar Günü, Qardaşlar Günü və Nənə və Babalar Günü kimi ailə üzvlərini şərəfləndirən, əsasən kommersiya maraqlarından irəli gələn oxşar bayramları tamamlayır.

Bəzi ölkələrdə anaları qeyd etmək gününün çoxəsrlik tarixi olsa da, bayramın müasir Amerika versiyası ABŞ-da 20-ci əsrin əvvəllərində ilk Analar Günü ibadət və ibadət xidmətini təşkil edən Anna Jarvisin təşəbbüsü ilə başlamışdır [5]. Bu gün Beynəlxalq Analar Günü ziyarətgahı kimi xidmət edən Qərbi Virciniya ştatının Grafton şəhərindəki Andrews Metodist Episkop Kilsəsində qeyd. Bu, minlərlə il ərzində dünyada mövcud olan bir çox ənənəvi ana və analıq bayramları ilə birbaşa əlaqəli deyil, məsələn, Yunan Kibelə kultu, ana tanrı Rea, Roma Hilaria bayramı və ya digər xristian kilsə analığı. Bazar günü qeyd edilməsi Ana Kilsəsi obrazı ilə əlaqələndirilir. Bununla belə, bəzi ölkələrdə Analar Günü hələ də bu köhnə ənənələrlə sinonimdir.

Analar Gününün Amerika versiyası çox kommersiyalaşdırıldığı üçün tənqid edilmişdir. Şənliyə liturgik ayin kimi başlayan Jarvisin özü bu kommersiyaya görə təəssüfləndi və bunun heç vaxt onun niyyəti olmadığını bildirdi [6]. Cavab olaraq, Constance Adelaide Smith ingilisdilli dünyanın bir çox başqa yerlərində analığın daha geniş tərifinin xatirəsi kimi Analıq Bazarını uğurla müdafiə etdi.

 

ƏDƏBİYYAT SİYAHISI

1. Aaker, J., Drolet, A. and Griffin, D. (2008) Recalling mixed emotions. Journal of Consumer Research 35, 268-278.

2. Aradhyula, S., & Tronstad, R. (2003). Does tourism promote cross-border trade? American Joural of Agricultural Economics, 85(3) 569-579.

3. Azungah, T. (2018). Qualitative research: deductive and inductive approaches to data analysis. Qualitative Research Journal, 18(4), 383-400.

4. Brennan, C. (2014). Backpackers or Working Holiday Makers? Working Tourists in Australia. Qualitative Sociology Review, 10(3), 94-114.

5. Church, George (October 31, 1983). "A National Holiday for King". Time. Time Inc. Archived from the original on June 18, 2015. Retrieved June 18, 2015.

6. Wagner, Meg; Mahtani, Melissa; Macaya, Melissa; Rocha, Veronica; Alfonso III, Fernando (June 17, 2021). "Live updates: Biden signs Juneteenth bill". CNN. Retrieved June 17, 2021.